Karmienie piersią to okres, w którym organizm kobiety wykazuje zwiększone zapotrzebowanie na określone witaminy i składniki mineralne. Kluczowe składniki odżywcze wpływają na zdrowie matki, jakość mleka oraz prawidłowy rozwój dziecka. Prawidłowa suplementacja witamin podczas karmienia piersią pozwala uniknąć niedoborów i wspiera kompleksowy rozwój niemowlęcia już od pierwszych dni życia[2][4].

Podstawowe witaminy dla kobiet karmiących

Najważniejsze witaminy podczas karmienia piersią to witamina D, witamina B12, kwas foliowy, cholina, kwas DHA oraz jod[2]. Ich obecność w diecie lub suplementacji warunkuje odpowiedni skład mleka kobiecego i ma bezpośredni wpływ na rozwój dziecka. Odpowiednia podaż tych składników jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu mamy oraz zapewnienia niemowlęciu substancji istotnych dla wzrostu i odporności[4].

Witamina D reguluje gospodarkę wapniową, funkcjonowanie mięśni i układu immunologicznego, a ponadto wspiera rozwój kości dziecka[2]. Z kolei kwas foliowy w postaci folianów odgrywa istotną rolę w podziale komórek i rozwoju układu nerwowego, a jego suplementacja powinna opierać się na aktywnej formie (metylofoliany), szczególnie z uwagi na występowanie mutacji genu MTHFR w populacji[2][3]. Jod jest ważny dla produkcji hormonów tarczycy — zarówno dla mamy, jak i niemowlęcia[8]. DHA z kolei odpowiada za prawidłowy rozwój mózgu i narządu wzroku[4].

Ile witamin potrzebuje kobieta karmiąca piersią?

Zapewnienie odpowiednich dawek witamin podczas laktacji wpływa zarówno na zdrowie mamy, jak i dziecka. Kobieta karmiąca piersią powinna suplementować poniższe składniki zgodnie z zaleceniami specjalistów:

  • Kwas foliowy (5-MTHF): 600–800 µg na dobę[3]
  • Witamina D: 1500–2000 j.m. dziennie; w przypadku zwiększonego ryzyka niedoboru lub podwyższonego BMI nawet do 4000 j.m.[2][3]
  • Jod: 200–500 µg dziennie[8]
  • Żelazo: 26–27 mg dziennie[8]
  • DHA: rekomendowana suplementacja przez cały okres laktacji[2]
  • Witamina B12: szczególnie istotna dla kobiet stosujących dietę wegańską lub wegetariańską[2]
  • Cholina: wspiera metabolizm homocysteiny — istotna dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego[2]
  Jakie witaminy na energię warto rozważyć w codziennej diecie?

Odpowiednie spożycie żelaza wspomaga produkcję czerwonych krwinek, a wapń wzmacnia kości zarówno u mamy, jak i u dziecka. Magnez natomiast jest istotny w utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego[2]. Dla wsparcia odporności oraz regeneracji konieczne jest utrzymywanie właściwego poziomu witaminy C[2].

Kiedy należy zwrócić szczególną uwagę na suplementację?

W pewnych sytuacjach suplementacja wybranych składników odgrywa szczególne znaczenie:

  • Dieta eliminacyjna (np. wegańska, wegetariańska) — istnieje zwiększone ryzyko niedoborów witaminy B12 i choliny, dlatego suplementacja powinna być kontrolowana ze szczególną starannością[2].
  • Mutacje genetyczne — aż 53% populacji wykazuje mutację MTHFR, która znacząco obniża przyswajalność tradycyjnego kwasu foliowego. W takich przypadkach rekomendowane są preparaty zawierające aktywne foliany (metylofolian)[2][3].
  • Zwiększone zapotrzebowanie — kobiety z wyższym BMI, schorzeniami przewlekłymi lub szczególnie narażone na niedobory witaminy D według zaleceń mogą wymagać zwiększonych dawek[3].

Warto pamiętać, że nie wszystkie składniki diety matki przenikają do mleka w takim samym stopniu. Witamina D, kwas foliowy, jod i kwasy omega (DHA) wykazują największe przenikanie i bezpośrednio wpływają na jakość pokarmu[4].

Jakie preparaty i formy witamin wybrać?

Wybierając witaminy dla kobiet karmiących piersią należy zwrócić uwagę na formę składników aktywnych. Preparaty z aktywnym L-metylofolianem są lepiej przyswajalne niż tradycyjny kwas foliowy, szczególnie u osób z mutacją MTHFR[2][10]. Przykładowo, niektóre suplementy dostarczają 612 µg folianów, co pokrywa zapotrzebowanie kobiety podczas laktacji[10]. Suplementacja kwasem DHA i witaminą D powinna być kontynuowana przez cały okres karmienia[2].

  Czy witaminę B12 można brać na czczo?

Cholina, witaminy B6 i B12 niekiedy wymagają osobnej suplementacji, szczególnie przy diecie bez produktów odzwierzęcych[2]. Rekomenduje się łączenie aktywnego kwasu foliowego (metylofolianu) ze standardowym kwasem foliowym w granicach zalecanych dawek celem uzyskania optymalnej skuteczności[3].

Znaczenie prawidłowej suplementacji dla zdrowia mamy i dziecka

Przyjmowanie witamin podczas karmienia piersią ma znaczenie nie tylko dla zdrowia malucha, ale i dla matki. Niedobory mogą prowadzić do problemów zdrowotnych takich jak obniżona odporność, zaburzenia hormonalne lub osłabienie kondycji psychicznej[2][4]. Dzięki odpowiednio dobranej suplementacji, zarówno mama, jak i dziecko korzystają z lepszej odporności, prawidłowego rozwoju układów nerwowego oraz hormonalnego, a także właściwej regeneracji po porodzie[4].

Biorąc pod uwagę indywidualne potrzeby, zalecenia co do suplementacji najlepiej konsultować z lekarzem lub specjalistą ds. żywienia kobiet w okresie laktacji[3].

Źródła:

  • [1] https://www.healthlabs.care/pl/produkt/zestaw-dla-mam-karmiacych-piersia
  • [2] https://solinea.pl/witaminy-dla-kobiety-karmiacej-7-najlepszych-witamin/
  • [3] https://pantabletka.pl/jakie-witaminy-w-ciazy-opinia-analiza/
  • [4] https://www.aptekaolmed.pl/blog/artykul/co-suplementowac-podczas-karmienia-piersia-jakie-witaminy-i-mineraly-powinna-przyjmowac-kobieta-karmiaca-w-okresie-laktacji-suplementacja-preparatow-z-wapniem-kwasem-foliowym-i-innymi-skladnikami-w-okresie-karmienia-piersia,592.html
  • [8] https://www.e-medest.pl/witaminy-dla-matek-karmiacych.html
  • [10] https://www.aptekawsieci.pl/pueria-duo-witaminy-dla-kobiet-w-ciazy-od-13-tyg-i-karmiacych-90-kapsulek.html