Jakie leki pomagają zajść w ciążę?

Jakie leki pomagają zajść w ciążę? Najskuteczniejszą, refundowaną farmakoterapią w leczeniu niepłodności są hormony stosowane podczas procedury in vitro oraz inne leki stosowane w ramach medycznie wspomaganej prokreacji (MAP). W Polsce refundowane są preparaty hormonalne do stymulacji jajników, a szczegółowy wykaz pojawił się na zaktualizowanej liście leków refundowanych od 1 lipca 2024 roku [5].

Jakie leki stosuje się by zwiększyć szanse na ciążę?

Podstawowe znaczenie w leczeniu niepłodności mają leki hormonalne stosowane w programie in vitro. Są one przeznaczone do: stymulacji hormonalnej jajników w celu pobudzenia produkcji kilku dojrzałych komórek jajowych, do przygotowania endometrium na przyjęcie zarodka oraz do podtrzymania ewentualnej ciąży w jej najwcześniejszej fazie [1][2][4][5][7].

W 2024 roku w Polsce refundacja obejmuje właśnie te kluczowe leki hormonalne dozowane podczas kolejnych etapów in vitro [5].

Stymulacja hormonalna jajników – najważniejszy element leczenia

Stymulacja hormonalna to podstawa procedury in vitro, której celem jest uzyskanie odpowiedniej liczby dojrzałych oocytów (komórek jajowych). Proces ten wykorzystuje hormonami stymulującymi rozwój pęcherzyków jajnikowych. Stanowi on pierwszy krok do dalszych etapów jak pobranie komórek jajowych, ich zapłodnienie poza organizmem oraz transfer zarodka do jamy macicy [1][2][4].

Według najnowszych zasad, brak wzrostu pęcherzyków jajnikowych podczas stymulacji oznacza wykorzystany cykl leczenia [1][4].

Proces leczenia – pełna ścieżka od farmakoterapii do transferu

Leczenie niepłodności prowadzi przez kolejne kroki: kwalifikację pacjentek opartą na kryteriach wieku (do 42 lat), obowiązkowej diagnostyki, następnie farmakologicznej stymulacji hormonalnej, pobrania komórek jajowych, zapłodnienia pozaustrojowego i transferu zarodka do macicy. W razie potrzeby nadliczbowe komórki poddaje się mrożeniu [2][4][7]. Program wymaga rejestrów procedur oraz monitoringu skuteczności na poziomie centralnym [3][4].

Leczenie obejmuje również procedury wspierające zabezpieczenie płodności u pacjentów onkologicznych oraz możliwość skorzystania z dawstwa oocytów czy zarodków [2][4].

Zmiany i nowości w programie refundacji leków w Polsce

Od 1 stycznia 2026 r. wprowadzono kilka istotnych zmian: szczegółowe zasady badań preimplantacyjnych (PGT), zmiany w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego i daty rozpoczęcia cyklu, uregulowanie mrożenia komórek jajowych, oraz uznawanie niepowodzenia stymulacji za wyczerpanie cyklu [1][4]. Proces leczenia kończy się potwierdzeniem ciąży klinicznej w USG lub stwierdzeniem jej braku [1][4].

Do końca listopada 41 333 par skorzystało ze wsparcia programu. Budżet zwiększono o 100 mln zł, dodatkowo przewidziano kontynuację wsparcia do 2028 roku, chociaż liczba par wymagających leczenia znacząco przewyższa możliwości obecnego finansowania [2][3].

Kto może skorzystać z refundowanej farmakoterapii – kryteria i limity

Do programu refundacji kwalifikowane są kobiety do 42. roku życia. W praktyce można przeprowadzić do czterech cykli stymulacji hormonalnej przy użyciu własnych komórek jajowych lub nasienia dawcy, do dwóch cykli z dawstwem oocytów (w każdym zapładnia się maksymalnie sześć komórek) oraz do sześciu cykli przy dawstwie zarodków [2][4][7].

Aktualny program obejmuje także obowiązkowe wsparcie psychologiczne dla par i konkursy na nowych realizatorów programu, co umożliwia skuteczniejsze i szerzej dostępne leczenie [2][4].

Znaczenie kompleksowej diagnostyki i monitorowania skuteczności

Pełna opieka nad pacjentkami wymaga nie tylko stosowania leków hormonalnych, ale i diagnostyki przyczyn niepłodności, doboru optymalnej farmakoterapii oraz ścisłego monitoringu skuteczności prowadzonego leczenia. Efektywność poszczególnych metod MAP jest oceniana na podstawie rejestrów klinicznych prowadzonych w jednostkach realizujących program [3][4].

Podsumowanie: jakie leki pomagają zajść w ciążę?

Farmakologiczne wspomaganie prokreacji polega przede wszystkim na kontrolowanej, refundowanej stymulacji hormonalnej jajników, która pozwala uzyskać większą liczbę komórek rozrodczych do procedury in vitro [1][2][4][5][7]. Lista tych leków została rozszerzona o preparaty refundowane od lipca 2024 roku [5]. Każdy cykl leczenia przebiega według szczegółowo określonych zasad, a skuteczność terapii jest stale monitorowana [3][4].

Źródła:

1. https://nasz-bocian.pl/artykul/zmiany-w-programie-vitro-od-2026-r-najwazniejsze-informacje-dla-pacjentow
2. https://newsmed.pl/aktualnosci/12210570/in-vitro-rzad-pochwalil-sie-konkretnymi-danymi.html
3. https://www.medexpress.pl/ochrona-zdrowia/prof-kurzawa-kompleksowe-wsparcie-w-leczeniu-nieplodnosci-i-znaczenie-inwestycji-w-dzietnosc/
4. https://klinikabocian.pl/klinika/dofinansowanie-in-vitro/aktualnosci/01-stycznia-2026-zmiany-w-programie-refundacji-in-vitro-od-1-stycznia-2026-roku
5. https://plodnosc.pl/nowa-lista-lekow-refundowanych-w-tym-leki-stosowane-przy-in-vitro-zmiany-od-1-lipca-2024-r/
6. https://politykazdrowotna.com/artykul/prof-jacek-szamatowicz-n2209784
7. https://gameta.pl/rzadowy-program-refundacji-in-vitro/